Rl= C18H37). Oktadesilaminin temel dezavantajları arasında, forınülasyona uygunluğunun düşük olması ve bu nedenle asetik asit ilavesi gerektirmesi [3] ve belirgin doz aşımı duyarlılığı sayılabilir. Modern şartlandırma programlarında genellikle oleil amin (n = 1, Rl = C18H35) yada oleil propilen diamin (n = 1, Rl = C18H35,R2= C3H6) kullanılır. FYA'larkazansuyuve kondensin pH değerini ayarlamak ve formü1asyon1aragerekli depolama kararlılığını kazandırmak için daima nötrleştirici aminlerle birarada kullanılırlar. 2.2. Film Yapıcı Aminlerin Özellikleri FYA esaslı şartlandırma programları devreye alınırken, bu maddelerin kendilerine hasözelliklerinin ve bu özelliklerin uygulamaya getireceği sonuçlarının bilinmesi gereklidir. Çeşitli önemli özellikler aşağıda açıklanmaktadır. 2.2.1. Metal Yüzeye Çekim FYA'lar, örneğin polikarboksilatlarcla olduğu gibi antiskalant olarak adlandırılmamaktaclır. Ancak, FYA'lar metal yüzeye olan yüksek çekimleri nedeniyle, kristalizasyonsürecinin başlangıcında oluşan kireç mikrokristalleri tarafından aclsorbe edilerek, bunların büyümesini engellemektedirler. Bu sayedeamorf, birikim yapmaözellikleri düşük yapılar (Şekil 2) oluşur. Şekil 2. Film yapıcı amin yokken (solda) ve varlığında (sağda) kalsiyum karbonat kristallerinin yapısı FYA'ların metal yüzeylere karşı çok yüksek bir çekimi söz konusudur. Film oluşum süreci elektrokimyasa1 empeclans spektroskopisi [4-6] ve fotoelektron spektroskopisi [7] başta olmak üzere çeşitli yollarla ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Empeclans spektrumlarından elde edilen polaril 54 Suve ÇevreTeknolojileri• Kasım 2012 zasyondirenci değerleri [8 ve 9], demirin kaplama tabakanın gözenekleri içinde çözünmesinde, yük aktarımına karşı gösterilen direncin bir ölçüsüdür. Oleil propilen cliamin ve oleil amin ile polarizasyon direnci ve buna bağlı olarak da film stabilitesi azami noktasına ulaşır. Film tabakası, oksijen ve karbondioksit veya karbonik asit gibi korozif maddelere karşı bir bariyer görevi görür. Koruyucu film tabakası bir kez oluştuktan sonra dozaj ayarı değiştirildiğinde ele bozulmadan kalır. Dolayısıyla clozajlamanın kısa bir süreliğine gerekli seviyenin altına düşmesi ya ela clozajlamanın kesintiye uğraması halinde bile tabaka, doğrudan bir zarar görmeden sağlam kalır. GüçlLi yüzey çekimi nedeniyle FYA'lar, kalsiyum tabakaları veya manyetit gibi yüzeye gevşek tutunan demir oksitleri gibi katmanları ela zaman içinde temizler (Şekil 3). Şekil 3. Bir buhar jeneratöründe oluşmuş durumdaki kireç tabakasının film yapıcı aminlerle zaman içinde giderilmesi (Soldaki resim şartlandırmadan önce, sağdaki resim şartlandırmadan bir yıl sonra) 2.2.2. Manyetit Koruyucu Tabakanın Sağlamlaştırılması Buhar jeneratörlerinde koınpakt, ince ve pürüzsüz manyetit katmanlarının oluşması, arzu edilen bir durumdur. Pürüzlü, kaba yapılı ve gözenekli tabakalarözellikle termal stresler doğuran yük değişikliklerinin meydana gelmesiyle birlikte parçalanarak sıvı veya buhar fazına küçük parçacıklar veya büyük taneler şeklinde karışına eğilimi gösterirler. Rostock Üniversitesi'nde yürütülen bir araştırma projesi kapsamında [10], test jeneratörlerinde önceden belirlenmiş şartlar altında borularda manyetit katmanları oluşturulmuş ve oluşan tabakalar yüzey analizine tabi tutulmuştur. FYA ile şartlandırma yapılan borulardaki katmanların geleneksel trisodyum-fosfat bazlı şartlandırma programı uygulanan borularclakine kıyasla çok daha düzgün ve homojen bir yüzeye sahip olduğu görülmüştür. Şekil 4'te, boruların konfoka1 lazer tarama mikroskopisi (CLSM) yardımıyla elde edilen görüntüleri verilmiştir. Fosfatlı şartlanclırmaclan ve FYA esaslı şartlandırmadan sonra ölçülen mikro pürüzlülük değerleri sırasıyla 2.25 µ,m ve 1.45µ,m'clir. ,tp,J ,, '" s O' <n 10)1,..n .- rot~})) .. ı.-) lS04WJ,ısıSIO Şekil 4. Test jeneratörüne ait boruların konfokal lazer tarama mikroskopisi (CLSM); sodyum fosfat ile şartlandırma (üstte) ve film oluşturan aminle şartlandırma (altta) Projenin temel amacı, FYA'nın farklı şartlandırmalara tabi tutulan buhar jeneratörü borularının termal davranışı üzerindeki etkisini belirlemektir. Manyetit katman üzerindeki çok ince film, ısı iletimi üzerinde önemli bir pozitif etki sağlamıştır. Endüstriyel olarak buhar kazanlarını ilgilendiren aralıkta, FYA ile şartlandırma yapılan borulardaki kaynama eğrileri fosfat şartlandırması yapılan borulara ait kaynama eğrilerinin üzerindedir. FYA şartlandırma sonrasında deneme boyunca (işletme
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=