Su Dünyası Su tesisatı su için tasarlanmıştır. Enis Burkut enis@burkut.com.tr Su ile beraber havanın su tesisatında bulunması, tesisata ve içinde suyun hareket ettiği tüm cihazlara zarar verir. 26 Su ve Çevre Teknolojileri •Kasım• Aralık/ 2010 Su Tesisatına Giren Havanın Verdiği Zararlar Evinizde, ocakta pişen yemeğe ilave etmek için eviyeden bir bardak su almak istiyorsunuz ve aşağıdaki fotoğraftaki gibi bardağı tutup musluğu açıyorsunuz. O anda keskin bir "PAT" sesi ile beraber çok ani olarak gelen su, bardağa girdiği gibi bardak elinizden kayıp eviye içine düşüyor. Neyse ki, paslanmaz çelik eviye biraz esnek ki bardak kırılmıyor. Bu şoku atlattıktan sonra ve musluğu çok dikkatlice ve yavaşça açıp pişen yemeğin suyunu tamamladıktan sonra kenara çekilip mühendisçe düşünüyorsunuz: "Musluktan gelen su neden böyle bir şok yapsın ki?" Çünkü su tesisatına bir yerden HAVA girmiş ve fiziğin temel kurallarından biri olan Pl x Vl = P2 x V2 kanunu çalışmış. Pl, Vl musluk açılmadan önce su tesisatı içindeki basınç ve hava hacmi; ancak burada "mutlak basınç" kullanılıyor, yani manometrecle okuduğumuz basınç değerine atmosferin dünya üzerindeki basıncını ela ekleyerek "Pl" değerini buluyoruz. Örneğin şehir suyu basıncı 4 bar olsun ve bu clurumcla formüldeki Pl değeri 5 bar olur. Evimizdeki musluğa yakın bir yerele, tesisat içinde sıkışmış olan su içindeki hava miktarı da 1 litre olsun. Pl x Vl = P2 x V2 formülünü uyguladığımızda, musluğu açtığımız anda, musluğa yakın yerele, tesisat içindeki basınç atmosfer basıncına eşit olur, yani P2 = 1 bar olur. Bu durumda formül şöyle oluyor: 5 bar x 1 litre = 1 bar x 5 litre. Yani, musluk açılmadan önce yalnızca 1 litre olan sıkışmış hava, mus-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=