maktadır. Oluşan enerji sorunları sırasında bu hassas makinelerin elektronik kart ya da donanımlarına zarar gelebilmektedir. Dokuma bölümünde sadece bir anlık elektrik kesilmesindeki duruşun sonrasında tezgahların devreye alınmasının maliyeti oıtalama 5000 ABD Doları'dır. Kumaş dokuma makinelerinde işlem atkı ve çözgü ipliklerinin bir araya getirilmesiyle oluşmaktadır. Dokuma hazırlıktaki çözgü makinelerinde ise her biri bir bobinde bulunan ipliklerin binlercesinin yan yana bir levent üstünde bir araya getirilmesi işlemi yapılmaktadır. Dokuma hazırlıkta bulunan çözgü makineleri de, bilgisayar kontrollü ve dokuma tezgahlarındaki gibi koruma sistemlerine sahiptir. Bu makinelerde duruşlar sırasında encoder sorunu yaşanırsa üstündeki tüm ürün kesilip hurdaya atılmak zorunda kalınabilmektedir. Üstünde 500 kg iplik var iken böyle bir sorun olduğunda bu maliyet yaklaşık 2000 ABD Dolan olmaktadır. Kesinti ya da gerilim dalgalanmalarına bağlı duruşlarda her seferinde ip kesme gerekmese bile, sarılmakta olan ipliklerde tansiyon farkı oluşabilip bu da dokuma işleminde verimsizlikle sonuçlanabilmektedir. Apre bölümündeki ram makineleri kumaşa son halini vermektedir. Bu makinelerle kumaşlar sabitlenmekte, istenilen bazı özellikler sağlanabilmektedir. Talebe göre burada kumaşlara, geç tutuşur, yağ, kir, su itici, kolay temizlenebilir, anti-mite özellikleri verilebilmektedir. Apre bölümündeki ram makineleri de çok hassas makinelerdir. Her birinde 30'a yakın motor ve sürücü bulunmaktadır. Bu kadar karmaşık bir makinenin donanımlarından herhangi birinde oluşan en ufak bir sorun tüm hattın durmasına neden olabilmektedir. Makinelerin kunıtma bölümünün uzunluğu 50 m olup, her bir duruşta burada bulunan kumaş hurdaya ayrılmaktadır. Bu da 200 ile 1000 Şekil 1:Enerji kalitesi ölçüm cihazı. ABD Doları arasında bir kayba neden olmaktadır. Sıvama işlemi uygulanıyor ise bu kayıp daha da fazla olmaktadır. Enerji Kalitesi Ölçümler! Eneıji üretim, iletim ve dağıtımında özelleştirmeyle birlikte enerjiyi sağlayan şirketler ile bu enerjiyi kullanan endüstriyel kuruluşlar arasında enerji, belli standaıt ve kurallara göre üretilip, dağıtılması gereken bir meta olarak görülmeye başlanmıştır. Enerjiyi üreten ve/veya satan şirket ya da kuruluşlar, enerji kalitesi adı verilen bir takım sınırlar içerisinde üretmek zorunda oldukları elektrik enerjisini müşterilerine kesintisiz ve sorunsuz olarak temin etmek ile yükümlü duruma gelmişlerdir. Sanayide enerji kalitesinin (veya kalitesizliğinin) izlenmesi ve raporlanması belirli güç kalitesi standart ve yönetmeliklerine göre yapılmaktadır. Ülkemizde de enerji kalitesinin izlenmesi EN 50160 standardının bire bir tercümesi olan "Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik"e [5] göre yapılmaktadır. Enerji kalitesi ölçümlerinin bu yönetmeliğe uygun olarak yapılması gerekir. Bu amaçla enerji akışını, kaliteyle ilgili tüm parametreleri hem anlık olarak izleyen hem de sorunları (kaliteden sapmaları) kaydeden cihazlara gerek vardır. Bu cihazların uluslararası veya ulusal olarak akredite olması yani yapılan ölçümlerinin yasal olarak tanınması ve kabul edilebilir olması gerekmektedir. Ölçümler bu şartları sağlayan üç faz ve nötrden ölçüm yapan ION 7650 cihazı ile yapılmıştır (şekil 1). Enerji kalitesini etkileyen bütün parametreler anlık olarak (bir periyotta 1024 örnek alınarak) ölçülüp, ilgili parametreler eternet bağlantısı yardımıyla merkezi bilgisayara kaydedilmiştir. Bütün bu parametrelerin kaydedilmesinin yanında, enerji kalitesinden sapmalar (EN 50160'a göre) ayrı bir dosyada saklanmaktadır. Özellikle geçici olay ölçümlerinde enerji kalitesizliği kaydedildiğinden, bu sayede gereksiz veriler bilgisayarda yer işgal etmemiş Su ve Çevre Teknolojileri • Sayı 26 • Mayıs-Haziran 47
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=