24 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 10 / 2026 SU DÜNYASI B- İŞLETIM HATALARI YAPILAN KUM FILTRELERI KF’NIN YANLIŞ DEBILERDE ÇALIŞTIRILMASI: İşletmedeki köklü bir değişiklik sonucu mevcut bir KF ilk tasarlanmış olan su debisinde görev yapmayacaksa, yeni tasarıma göre oluşan su debisine mevcut filtrenin uygun olup olmayacağı hesaplanmalıdır. Filtrelenecek suya dozlanan topaklayıcı ve başka kimyasalların dozaj miktarı hesabı ve ayarı da yeniden yapılmalıdır. Mevcut bir KF nin besi suyu debisi yükseltildiğinde, KF basınç kaybının da yükselmesi normaldir, oluşan yüksek basınç kaybı dikkate alınmalıdır. KF’ye gelen suyun debisinin yükseltilmesinin bir sınırı vardır, bu sınır aşıldığında KF içindeki dolgu hareketlenir, bunun sonucunda KF suyu yeterince filtrelemez, kirlilik kaçakları ve filtrelenmiş suda bulanıklık yaşanmaya başlar. KF Sudan Her Ayırdığı Katıyı Ters Yıkamada Atamaz: Özellikle KF içindeki dolgu malzemesinin yoğunluğu ile aynı olan veya yoğunluğu daha yüksek olan bir madde filtrelenen suda varsa, KF bu maddeleri sudan ayırır fakat KF ters yıkamasında bunları atamaz. KF’nin sudan ayırdığı bu ağır maddeler gittikçe KF içinde çoğalır ve sonunda KF’nin basınç kaybı yükselir ve bu sebeple KF su debisi düşer. Yukarıdaki soruna demir-çelik işletmelerinde rastlıyoruz: Yoğunluğu 5,5 - 6 kg/L olan TUFAL (Paslı Demir Partikülleri) içeren soğutma sularının KF ile filtrelendiğine rastlıyoruz. KF içinde bulunan kuvars kumu yoğunluğu 2,6 kg/L olduğundan, KF ters yıkamalarında KF’nin sudan ayırdığı yüksek yoğunluktaki Tufal bu ters yıkama sırasında filtreyi terk edemiyor. Bu sorunu önlemek için en pratik yöntem, KF önüne KF’yi koruyucu filtre olarak, sudaki kumdan daha yoğun olan maddeleri kolayca sudan ayıran “Doğru Tasarlanmış Katı Ayırıcı Hidrosiklon Filtre” koymak düşünülebilir. (Ref.1) KF TERS YIKAMA SUYUNUN SICAKLIĞI: KF ters yıka suyunun hızı suyun sıcaklığına göre hesaplanmalıdır, çünkü su ısındıkça suyun viskozitesi azalır ve filtre ters yıka suyu filtre kumlarını hareket ettiremeden kum tanecikleri arasından geçer. Bunun sonucunda KF sudan ayırdıklarını ters yıka suyu ile atamaz. KF’NIN TERS YIKAMA SÜRESI Genelde bir filtrenin sudan ayırdığı katılar filtrenin içindeki su geçişini kısmen engellediği için filtrenin basınç kaybını arttırır ve basınç kaybı çok yükseldiğinde KF ters yıkanır. KF ters yıkaması “mükemmel” yapıldığında, sudaki kirlilikler KF dolgu kumları arasında biraz birikesiye kadar KF sudaki çok küçük kirlilikleri kaçırır! KF’nin ters yıkaması sonrası KF’ye ilk gelen kirlilikler (katılar), kumlar arasındaki mesafeleri azaltarak KF’nin daha iyi bir filtrasyon yapmasını sağlar. Bu konuda tecrübeli olan işletmeciler, KF ters yıkamasını “mükemmel” yapmaz, kısa süreli yapar ve KF nin biraz kirli kalmasını özellikle ister. KF’NIN SUDAN AYIRAMAYACAĞI KADAR KÜÇÜK KATILAR İÇEREN SUYUN KF ILE FILTRASYONU: Bazı sulardaki katıların boyutları çok küçük olduğundan KF ile yeterli filtre edilemez. Ultra Filtrasyon gibi çok daha hassas bir filtre türü arayışına geçmeden önce, şöyle bir deney yapmak önerilir: Suyun KF’ye girmesinden önce suya “Filtre Yardımcısı” adını verebileceğimiz bir kimyasal dozlanabilir. Yabancı dillerde “Polymer” adı ile anılan bu kimyasala Türkçe’de de “Polimer” deniyor. Bu kimyasal sudaki çok küçük katıları kimyasal bağlarla birleştirerek zincir oluşturur ve küçük katıları çok iri katılar haline getirir, böylece KF daha başarılı bir filtre olur. Resim 4. Soğutma Suyundaki Tufalı Kolayca Sudan Ayıran Hidrosiklon Filtre Tablo 1. Su Sıcaklığına Göre Suyun Vizkozitesi Sıcaklık [°C] Viskozite [mPa·s] 10 1.308 20 1.002 30 0.7978 40 0.6531 50 0.5471
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=