46 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 09 / 2026 MAKALE - Avrupa Komisyonu, (2026), “Güvence ve Denetim”, Tarım ve Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü, Avrupa Komisyonu. - INTOSAI, (2019), “ISSAI 100: Kamu Sektörü Denetiminin Temel İlkeleri”, Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Örgütü. - INTOSAI, “Kamu Sektöründe Yüksek Denetim Kurumları ile İç Denetçiler Arasında Koordinasyon ve İş Birliği” (INTOSAI GOV 9150). - OECD, (2005), “Paris Yardım Etkinliği Bildirgesi: Sahiplenme, Uyumlaştırma, Eşgüdüm, Sonuçlar ve Karşılıklı Hesap Verebilirlik”, OECD, Paris. - OECD, (2009), “Yardım Etkinliği: Paris Bildirgesi'nin Uygulanmasına İlişkin İlerleme Raporu”, OECD, Paris. - T.C. İçişleri Bakanlığı, Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı, (2026), “Belediye Su ve Kanalizasyon İdaresi Teftiş Rehberi”. - T.C. Sayıştay Başkanlığı, “6085 sayılı Sayıştay Kanunu”. - T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Hazine Kontrolörleri Kurulu, “Hazine Kontrolörleri Kurulunun Görev ve Faaliyetlerine İlişkin Kurumsal Düzenlemeler ve Faaliyet Raporları”. - Türkiye Cumhuriyeti, “4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun”. - Türkiye Cumhuriyeti, “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu”. - Türkiye Cumhuriyeti, “5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu”. - Türkiye Cumhuriyeti, “5393 sayılı Belediye Kanunu”. - Türkiye Cumhuriyeti, “2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”. - Dünya Bankası, (2025), “Yatırım Projesi Finansmanı Borçluları için Satın Alma Düzenlemeleri: Yatırım Projesi Finansmanında Mal, Yapım, Yapım Dışı Hizmetler ve Danışmanlık Hizmetlerinin Satın Alınması”, 7. Baskı, Eylül 2025. KAYNAKLAR Bu nedenle tartışmanın “denetim azaltılmalı mı?” sorusu üzerinden yürütülmesi yerine, “aynı veya daha yüksek güvence düzeyi daha düşük toplam idari maliyetle nasıl elde edilebilir?” sorusu üzerinden yürütülmesi daha doğru olacaktır. INTOSAI'nin denetçiler arası koordinasyon ve diğer denetçilerin çalışmalarından yararlanma yaklaşımı, Avrupa Komisyonunun tek denetim sistemi ve Dünya Bankasının risk esaslı gözetim sistemi, denetimin yoğunluğunun artırılmasının güvence sağlamanın tek yöntemi olmadığını göstermektedir. Bu çerçevede optimum denetim sistemi, maksimum sayıda denetim gerçekleştiren sistem değildir. Optimum sistem, yüksek riskli alanlarda güçlü güvence sağlarken daha önce yeterli ve güvenilir güvence üretilmiş alanlarda gereksiz tekrarları sınırlayabilen sistemdir. 9. SONUÇ Uluslararası finansman, Türkiye’de su ve kanalizasyon idarelerinin yüksek maliyetli altyapı yatırımlarının gerçekleştirilmesinde önemli bir kaynak olmakla birlikte, özellikle merkezi yönetim kuruluşları aracılığıyla kullandırılan finansmanlarda çok katmanlı bir denetim yapısını da beraberinde getirmektedir. Farklı hukuki dayanak ve amaçlara sahip denetim mekanizmalarının aynı proje, ihale, sözleşme ve ödeme süreçlerinde kesişmesi, uygulamada mükerrer inceleme ve ilave idari yük oluşturabilmektedir. Uluslararası uygulamalar, bu sorunun denetimin azaltılmasından ziyade denetimler arası koordinasyon, mevcut güvence sonuçlarından yararlanılması ve risk esaslı yaklaşımlarla ele alınabileceğini göstermektedir. Bu çerçevede Türkiye bakımından çözüm, denetimin azaltılması değil, denetimin rasyonelleştirilmesidir. Bu rasyonalizasyon; kurum merkezli denetimden risk merkezli güvenceye, aynı belgenin tekrar tekrar talep edilmesinden ortak dijital proje dosyasına, her denetçinin sürece sıfırdan başlamasından güvenilir denetim kanıtından yararlanılmasına ve standart denetim yoğunluğundan risk esaslı farklılaştırmaya doğru bir dönüşümü içermelidir. Bu yaklaşımın hayata geçirilmesi kamu kaynaklarının korunması, mali saydamlık ve hesap verebilirlik standartlarının zayıflatılması anlamına gelmemektedir. Aksine sınırlı denetim ve proje yönetimi kapasitesinin yüksek riskli alanlara yöneltilmesini sağlayarak güvence sisteminin toplam etkinliğini artırma potansiyeli taşımaktadır. Uluslararası finansman kaynaklarının altyapı yatırımlarında etkin biçimde kullanılmasının önemli olduğu bir ekonomide yalnızca dış kaynağa erişimin sağlanması yeterli değildir. Sağlanan kaynağın etkin, zamanında ve makul idari işlem maliyetiyle yatırıma dönüştürülmesi de finansman politikasının ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmelidir. n
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=