36 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 07 / 2026 RAPOR artırılması, sürdürülebilir su ve çevre yönetimi açısından öncelikli ihtiyaçlar arasında yer almaktadır. İSTANBUL’UN ATIK SU YÖNETIMI İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehri olmasının yanı sıra sanayi, ticaret ve turizm faaliyetlerinin yoğunlaştığı bir merkez olarak devasa bir atık su yüküne sahiptir. 2025 yılı verilerine göre kentte günlük ortalama 4.357.971 m³ atık su toplanarak arıtılmıştır. İstanbul genelinde İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) tarafından işletilen toplam 91 adet atık su arıtma tesisi bulunmakta olup, bu tesislerin toplam kapasitesi 6.173.490 m³/gün seviyesine ulaşmıştır. 2025 yılı sonu itibarıyla İstanbul’da yıllık toplam arıtılan atık su miktarı ise 1 milyar 589 milyon m³/yıl olarak gerçekleşmiştir. İstanbul'un su yönetimi stratejisinin odak noktalarından olan atık su geri kazanımı sayesinde, 2025 yılında günde ortalama 84.103 m³ (yılda yaklaşık 30,6 milyon m³) arıtılmış su yeniden kullanıma sokulmuştur. Elde edilen bu kaynak ağırlıklı olarak tarım ve peyzaj sulamaları ile endüstriyel üretim aşamalarında kullanılmaktadır. İstanbul’da evsel ve endüstriyel kaynaklı tüm atık sular, kanalizasyon sistemi aracılığıyla atık su arıtma tesislerine veya derin deniz deşarj noktalarına iletilmektedir. Kent genelinde kanalizasyon sisteminin uzunluğu aralıksız yapılan inşaatlarla her yıl artmakta olup, 2025 yılı içerisinde 211.588 metre atık su şebekesi, 48.625 metre atık su kolektörü ve yeni atık su tünelleri (4.143 m) inşa edilerek devreye alınmıştır. Taşkınları ve su baskınlarını önlemek adına yağmursuyu kanalları, yağmursuyu tünelleri (3.243 m) ve dere ıslah (14.257 m) çalışmaları da altyapı iyileştirmelerinin bir parçası olarak yürütülmüştür. 2024 ve 2025 yıllarına ait arıtılan atık su miktarları Tablo 1’de özetlenmiştir. Tesisleri arıtma tiplerine göre analiz etmeden önce, şebekeye verilen temiz su ile Atık Su Arıtma Tesislerine (AAT) ulaşan su miktarları arasındaki hidrolik ilişkiyi değerlendirmek gerekmektedir. Verilere göre şebekeye sağlanan temiz su miktarı 2024 yılında 1.162 milyon m³/yıl, 2025 yılında ise 1.173 milyon m³/yıl olarak gerçekleşmiştir. Buna karşılık, aynı yıllarda AAT'lere gelen atık su debilerinin sırasıyla 1.657 milyon m³/yıl ve 1.589 milyon m³/yıl olduğu görülmektedir. Ortaya çıkan en çarpıcı bulgu, arıtma tesislerine şebekeye verilen temiz sudan yaklaşık %35 oranında daha fazla suyun ulaşmasıdır. Bu debi farkı, kanalizasyon hatlarına yağmursuyu ile yeraltı ve yerüstü sularının karıştığını açıkça ortaya koymaktadır. Sisteme sızan bu ilave sular, tesislerde ciddi bir işletme maliyeti artışına neden olmakta ve potansiyel temiz su kaynaklarının değerlendirilemeden alıcı ortama deşarj edilerek israf edilmesine yol açmaktadır. İstanbul’daki toplam 91 adet atık su arıtma tesisinin 55’i Avrupa Yakası’nda, 36’i ise Asya Yakası’nda yer almaktadır. Atık su arıtma tesisleri; ön arıtma, biyolojik arıtma ve ileri biyolojik arıtma olmak üzere sınıflandırılmaktadır. Bu kapsamda, ön arıtma tesisleri İstanbul’daki arıtma kapasitesinin yaklaşık %55’ini oluşturmakta olup atık suyun yaklaşık %41,5’i bu tür ön arıtma tesislerinden geçirilmektedir. Bu miktar yılda yaklaşık 660 milyon m3’tür. Ön arıtma, atık suyun sadece fiziksel olarak iri ve çökelebilen katı maddelerden ayrıştırıldığı, organik Tablo 1. İSKİ Arıtma Tesisleri Sayısı ve Türleri (İSKİ 2024-2025 Faaliyet Raporu karşılaştırması) Tesis Türü Sayısı Debi (m³/yıl) İleri Biyolojik Atık Su Arıtma 15 705.970.735 Biyolojik Atık Su Arıtma 68 235.881.423 Ön Atık Su Arıtma 7 715.707.790 TOPLAM 90 1.657.559.948 Tesis Türü Sayısı Debi (m³/yıl) İleri Biyolojik Atık Su Arıtma 49 715.926.617 Biyolojik Atık Su Arıtma 35 213.297.189 Ön Atık Su Arıtma 7 660.582.537 TOPLAM 91 1.589.806.343 2024 Yılı 2025 Yılı Atıksu Arıtma Tesisi (adet) 91 Toplam Arıtma Kapasitesi (m³/gün) 6.173.490 Günlük Ortalama Arıtılan Atıksu Miktarı (m³/gün) 4.357.971 Yıllık Arıtılan Atıksu Miktarı (m³) 1.589.806.343 Tablo 2. İstanbul Atıksu Altyapı Verileri
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=