Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi 216. Sayı (Temmuz 2026)

KONUK YAZAR 28 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 07 / 2026 İLERI OKSIDASYON PROSESLERI: ENDÜSTRIYEL ATIK SUYUN KIMYASAL SINIRLARINI AŞMAK HÜSEYİN EMİRDAĞ Baysu Arıtma Sistemleri Satış Müdürü Ters osmoz, endüstriyel atık su arıtmanın belki de en zarif çözümüdür: basınç uygula, kirleticileri geride bırak, temiz su al. Ancak bu zarafet bir noktada kırılır. Tekstil boyaları, ilaç aktif maddeleri, pestisitler ve endokrin bozucular gibi mikrokirleticiler karşısında RO membranları ya tıkanır ya geçirgenliğini yitirir ya da konsantrat akımında problemi yalnızca ertelemekle yetinir. İşte tam bu noktada İleri Oksidasyon Prosesleri kısaca AOP devreye girer. AOP, bir teknoloji değil; bir strateji ailesidir. Ortak paydası tek ve güçlüdür: hidroksil radikali (•OH) üretmek. Standart redoks potansiyeli 2,80 V ile flor dışındaki tüm oksidanların önünde yer alan bu radikal, organik moleküllerin kimyasal bağlarını seçici değil, evrensel biçimde kırar. Benzen halkalarını, aromatik yapıları, halojene bağlı bileşikleri ve biyolojik olarak dirençli her türlü molekülü sonunda CO₂, H₂O ve masum anorganik tuzlara dönüştürür. Biyolojik arıtmanın teslim olduğu yerde AOP yeni bir cephe açar. NEDEN ŞIMDI? AB'nin Su Çerçeve Direktifi ve Türkiye'nin buna uyum sürecindeki mevzuat güncellemeleri, endüstriyel deşarj limitlerini giderek sıkıştırıyor. Öte yandan kentsel su kaynaklarında ilaç kalıntıları, PFAS bileşikleri ve mikroplastikler artık rutin izleme programlarına girmiş durumda. Konvansiyonel biyolojik arıtma bu kirleticileri ya hiç tutmuyor ya da yetersiz düzeyde tutuyor. Aynı zamanda enerji maliyetleri ve karbon ayak izi baskısı, “her şeyi yak veya göm” anlayışının önünü kapatıyor. Sektörün ihtiyacı olan şey, yüksek verimli, ölçeklenebilir ve tercihen mevcut arıtma hatlarına entegre edilebilir bir ileri arıtma basamağı. AOP bu boşluğu dolduruyor. HIDROKSIL RADIKALI NASIL ÜRETILIR? AOP'un farklı kolları birbirinden yalnızca •OH üretim mekanizmasıyla ayrılır. Temel yaklaşımları anlamak, doğru teknoloji seçimi için zorunlu bir zemindir. Ozonlama (O₃) ve O₃/H₂O₂ Ozon, suda iki farklı yolla organiklere saldırır: doğrudan moleküler oksidasyon ve •OH radikali aracılığıyla dolaylı oksidasyon. Nötr ile bazik pH aralığında ikinci mekanizma baskın olur. Bu nedenle endüstriyel uygulamalarda pH kontrolü kritiktir; pH 8/9 bandı genellikle optimum •OH verimi sağlar.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=