42 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 05 / 2026 MAKALE tasarrufu sağlayabilir. Ve 6 litre su tüketen duş başlığı ile sağlıklı, kaliteli, güvenli ve suyu israf etmeden duş alabilmek mümkündür. Duş süresinden önce duş başlıkları değişmelidir. Avrupa Birliği ülkelerinde 6 litre/dakika ve altı su tüketen duş başlığı suyu verimli tüketmekte ve çevre dostudur. 13 litre/dakika ve üzeri su tüketen duş başlıkları suyu israf eder ve çevre düşmanıdır (Şekil4). Almanya'da su tüketimini ve enerji maliyetlerini düşürmek için su tasarruflu duş başlıkları şiddetle tavsiye edilmektedir; birçok model, standart 9-12 L/dakika yerine akışı 6-8 litre/dakika ile sınırlandırmaktadır. Singapur WELS verimlilik derecelendirmeleri, duş başlıkları akış hızlarına (litre/dakika) göre derecelendirilir. Singapur’da duş başlıkları 5,0 ila 7,0 litre/dakika arasında olmalıdır. Türkiye'de 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 31 milyon konut (bağımsız birim) bulunmaktadır. Buna göre sadece duş başlıklarını değiştirerek yılda 310 milyar litre (310 milyon metreküp) tasarruf edilir. Acilen ülkemizde hastaneler, oteller, yurtlar, cezaevleri ve benzerlerinden başlayarak tüm konutlarda duş başlıkları değişimi uygulamaya konmalıdır. Piyasadaki su tasarruflu olanlar dahil tüm duş başlıkları, akış hızına (debi) göre aşağıdaki renk derecelendirmesine esas alınarak etiketlenmelidir. Tüketici, duş başlığı satın alırken tükettiği su miktarını bilmelidir. Dakikada 13 litre su tüketenler, suyu israf eden duş başlıklarıdır. Çevreci duş başlıkları dakikada yaklaşık 6 litre su tüketir. ABD’de akış hızı (debi) (maksimum): Federal standart 9,5 litre/dakikadır, ancak birçok eyalet (örneğin Kaliforniya) ve çevre dostu modeller daha katı olan 6,8 litre/ dakika standardını takip etmektedir. ABD’de WaterSense etiketini kazanan su tasarruflu duş başlıkları, dakikada maksimum 7,5 litre/dakikadan fazla su tüketmediklerini göstermelidir. Kanada: Yeni düzenlemeler (Ocak 2025'ten itibaren) dakikada maksimum 6,8 litre akış hızını öngörmektedir. Şekil 2. Evlerde su tüketim alanları öngörülmüştür. Akıllı su tasarruflu duş başlıkları pazarı, 2020-2032 tahmin dönemi boyunca yüzde 11 oranında büyüyecektir. Akıllı su tasarruflu duş başlıkları, bireylerin kişisel tüketim için satın aldığı ürünleri kapsayarak küresel ekonomide hayati bir rol oynamaktadır. Klasik bir şebeke basınçlı duş başlığı dakikada ortalama yaklaşık 13-20 litre su tüketir. Toplam duş suyunun yüzde 30’u ve “sıcak su enerjisinin” yüzde 41’i israf ediliyor. Düşük akımlı (düşük debili) havalandırmalı duş başlıkları dakikada 6 litre su tüketmektedir. Su tasarruflu duş başlıkları, geleneksel modellerin dakikada yaklaşık 9,5 litre olan su akışını, performanstan ödün vermeden 5,7 ila 7,6 litreye kadar düşürebilen cihazlardır. Düşük akımlı (düşük debili) havalandırmalı (aeratörlü) duş başlıkları kullanarak su tüketimini dakikada 6 ila 8 litre azaltmak mümkündür. Böylece normal duş başlığına göre ortalama bir ailenin yılda 10.000 litre su tasarrufu yapabilir ve enerji açısından bunun yılda 370 kilowatt saat elektrik Şekil 3. Duş başlığı Tablo 1. Singapur’da derecelendirme verimlilik seviyesi akış hızı % 5 % 10 % 20 % 30 % 35 Banyo Tuvalet Bulaşık ve çamaşır yıkama Yemek pişirme ve içme suyu Temizlik
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=