44 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 03 / 2026 ÇEVRE AKDENIZ’IN DENIZ ÇAYIRI MAVI ORMANLARINI DEMIRLEME ETKILERINDEN KORUMAK Deniz çayırları, özellikle Posidonia oceanica, Akdeniz’in ekolojik bütünlüğü ve kıyı direnci için hayati öneme sahiptir. Bu çalışmada, Akdeniz genelinde Posidonia oceanica çayırları üzerinde demirleme faaliyetlerinden kaynaklanan etkilerin kapsamlı bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bulgularımız, deniz çayırlarının maruz kaldığı tehditlerin yaygın niteliğini ve bu tehditlerin kıyısal biyoçeşitlilik, habitat istikrarı ve karbon depolama kapasitesi üzerindeki önemli sonuçlarını ortaya koymaktadır. Bu değerlendirme ışığında, demirleme baskısını azaltmayı, bu hayati denizel ekosistemlerin korunmasını ve dayanıklılığını güçlendirmeyi amaçlayan bir dizi öneri sunuyoruz. Binlerce yıldır varlığını sürdüren çiçekli deniz bitkileri olan deniz çayırları, zengin biyoçeşitliliği destekleyen, kıyı şeritlerinde aşınmayı engelleyen ve önemli karbon yutakları olarak işlev gören oldukça verimli ekosistemler oluşturur. Bu önemli işlevlerine rağmen, Akdeniz’deki deniz çayırları; özellikle popüler deniz tatili bölgelerinde görülen demirleme faaliyetleri gibi bir dizi insan kaynaklı baskı unsuru nedeniyle giderek artan bir tehdit altındadır. Bu durum acil ve ciddi bir risk teşkil etmektedir. Bu rapor, Akdeniz genelindeki demirleme yoğunluklarını ve bunların Posidonia oceanica ekosistemleri üzerindeki olası etkilerini incelemektedir. Son 50 yılda, Posidonia oceanica çayırlarının %30’undan fazlası, demirleme, kıyılarda yapılaşma, kirlilik ve dip trol avcılığı gibi faaliyetlerden ötürü yok olmuştur. Bu tehditler arasında demirleme faaliyetleri; doğrudan ve kalıcı fiziksel tahribata yol açması, habitat parçalanmasını tetiklemesi ve ekosistemin karbon tutma kapasitesi ile deniz biyoçeşitliliğini sürdürme yeteneğini zayıflatması nedeniyle özellikle yıkıcı bir etki yaratmaktadır. Son derece yavaş büyüyen ve iyileşme kapasitesi sınırlı olan Posidonia oceanica çayırları, uzun vadeli tahribata karşı son derece savunmasız hale gelmiştir. 2024 yılına ait Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) verileri ve yenilikçi bir coğrafi analiz yöntemi kullanılarak yapılan bu çalışmada, Akdeniz genelindeki demirleme yoğunluk odakları belirlenmiştir. Yıl boyunca 179.000’den fazla geminin deniz çayırWWF TÜRKİYE
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=