42 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 03 / 2026 DIJITAL SUYUN YENI DALGASI: ÜRETKEN YAPAY ZEKA VE AJAN TABANLI YAPAY ZEKA Su sektörü, iklim değişikliğinin hidrolojik döngüleri bozması, yenilenmeye ihtiyaç duyan yaşlanan altyapı, hızlı kentleşme ve verimlilik, uyumluluk ve müşteri hizmetlerine yönelik artan beklentiler gibi zorlukların bir araya geldiği bir sektör durumundadır. Bu karmaşıklığı yönetmek, kademeli iyileştirmelerden daha ileri bir sistem değişikliği adımı gerektirmektedir. Burada suda dijital dönüşümün yeni dalgasından yararlanmak mümkün olmaktadır. Su yönetiminde yapay zekâ, daha fazla veri toplama ve tahmin modeli sonuçları oluşturmanın dışında , üretken yapay zekâ ve ajan tabanlı yapay zekâ ile su yönetiminin karar verme ve harekete geçmesine yardımcı olan akıllı sistemler geliştirdi. Üretken Yapay Zekâ (GenAI), yalnızca sınıflandırma veya tahmin yapmak yerine verilerden (metin, kod, görüntüler veya süreç özetleri) yeni içerik oluşturmaktadır.Bu olanak su sektöründe SCADA kayıtlarını özetleyebilen, düzenleyici raporlar taslağı hazırlayabilen veya sorun giderme kılavuzları oluşturabilen gelişmiş bir “otomatik tamamlama” şeklinde düşünülebilir. Ajan tabanlı yapay zekâ ise üretken yapay zekâdan bir adım daha ileri gitmektedir. Bu sistemler sadece içerik üretmekle kalmamakta; hedefleri takip edebilmekte, adımları planlayabilmekte ve verilere göre hareket edebilmektedir. Bu sistemler ayrıca çevrelerini algılamakta, kararlar almakta ve minimum denetimle aşağıda verilen görevlerini yerine getirebilmektedir. Hedef Odaklı Özerklik: Bir hedef verildiğinde (örneğin, pompalama maliyetlerini optimize etmek), bir yapay zekâ ajanı planlama ve uygulama yapabilir. Proaktif Karar Verme: Operatörler işaretlemeden önce sorunları tespit eder, seçenekleri test eder ve bir eylem planı seçer. Çevre Farkındalığı: Bağlam içinde hareket etmek için sensör verilerini, tahminleri ve harici beslemeleri entegre eder. Uygulamada: Geleneksel yapay zekâ boru arızalarını tahmin eder; Üretken yapay zekâ bir olay raporu taslağı oluşturur; ajan tabanlı yapay TEKNOLOJİ Şekil 2. Entegre karar verme için Dijital İkizler, GenAI ve AgenticAI
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=