36 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 02 / 2026 MAKALE tesis işletmeye alındıktan sonra iki yıllık işletme, bakım ve onarım gideri 12,5 milyon avro olmuştur. Barselona tesisindeki ünitelerde enerjinin %76,88’i RO ünitesinde, %11,52 ön filtrasyon ve pompalama işletmesinde, %7,04 arıtılmış suyun ve yıkama suyunun pompalanmasında, %3,76 giriş ünitesinde ve %0,80 deşarj ve reaktanslar ünitesinde harcanmıştır. Barselona’daki tesisin toplam elektrik enerjisi tüketimi 4 kWh/m3, RO ünitesinin elektrik enerjisi tüketimi 2 ila 3 kWh/m3 arasında değişmektedir. Tesis çatısına fotovoltaic solar enerji tesisi kurulmuş (1MW kapasiteli). Tesisin toplam kurulu gücü 30 MW’dır. Barselona Deslanizasyon tesisinde spiral membran kullanılmıştır. 7. PX BASINÇ EXCHANGE ENERJİ GERİ KAZANIMLI RO SİSTEMİ Deniz suyu arıtma sisteminde, enerji geri kazanım sistemi çok önemli bir parçadır, çünkü çok fazla enerji tüketir ve geri kazanım verimliliğinde yönlendirici bir rol oynar. Bu nedenle, enerji geri kazanım sisteminde, geri kazanım oranı ve enerji tüketimi, sistem tasarımını yönlendiren temel faktörlerdir. Enerji geri kazanım cihazının düşük enerji tüketimi koşullarında yüksek bir geri kazanım oranı elde etmesi için, sistemdeki her cihazın tasarımı ve seçimi özellikle önemlidir. Yüksek basınçlı pompa elektrik tüketirken, PX cihazları yalnızca tuzlu su enerjisiyle çalışır. Küçük bir sirkülasyon pompası, membranlardan ve ERD'lerden geçen akışı kontrol eder. Enerji geri kazanımı olmadan çalışmaya kıyasla yüksek basınçlı pompanın yükünü %60'a kadar azaltarak, PX teknolojisi, tuzdan arındırma için gereken enerjiyi de benzer bir oranda (%60'a kadar) azaltır. ERD verimliliği, cihazın ters ozmoz sisteminde mevcut olan veya aksi takdirde boşa giden enerjiyi ne kadar iyi geri kazandığının ölçüsüdür. Barselona 10 RO ünitesinin her biri 230 enerji geri kazanım PX-220 aletleri içeren değişken basınçlı ekipmanla ve yine her bir üniteye kurulu 23 PX aletleri ile bağlantılıdır (Şekil 6). ERİ enerji geri kazanım teknolojileri, PX Basınç Exchanger (PX) aletleri, eşsiz alümina seramikten üretilmiş bir rotor bulunur. Bu sistemle enerjiyi %98 verimlilikte geri kazanmak mümkündür. Enerji verimli teknolojiler ve prosesler dünya’da su depolamaya çevreci yatırım efektif çözümler olarak deniz suyu desalinasyonu ekonomisini önemli şekilde değiştirdi. ERİ PX Basınç Exchange aleti ünitesi dünyada 10 bin den fazla tesise kuruldu. 600 MW enerji tasarruf edildi. PX Basınç Exchange aletleri, pozitif yer değiştirme prensibini esas alır ve isobaric odalar, bir yüksek basınç atık akımından enerjinin mükemmel, efektif transferini almak için kullanılır. Yani bir ters osmos desalinasyon prosesinden, konsantrat akımı gibi, düşük basınçla gelen besleme suyuna verilir. ERİ basınç exchanger aleti, deniz suyu desalinasyon tesisinin atık akımından enerjiyi kapar ve onu tekrar tesis işletmesine geri devir yapar. ERİ PX Basınç Exchange aleti, deniz suyu desalination tesisindeki atık akımından enerjiyi kapar ve onu tekrar tesis işletmesine recyle eder. Böylece önemli miktarda enerji save edilir. Barselona’daki deniz suyu desalination tesisi akım şeması Şekil 7‘de verilmiştir. n Şekil 6. PX basınç exchange enerji geri kazanımlı RO sistemi Şekil 7. Barselona'daki desallination tesis akım şeması Flokülasyon Yüzdürme Baix llobregat atıksu arıtma tesisi Tedavi sonrası Elektrik binaları Ters ozmoz binası Kontrol binası Çamur arıtımı Yerçekimi filtrasyonu Basınçlı filtrasyon
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=