30 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 02 / 2026 MAKALE Deniz tabanına döşenen polietilen boruların çapları 1800 mm’dir. Deniz tabanına döşenen polietilen borularla deniz suyu sahildeki pompa istasyonuna, maksimum 6 m3/ saniye debide, taşınmaktadır. Deniz suyu emme pompaları ve borular tuzlu suya dayanıklı malzemelerden yapılmış olmalıdır. Deniz suyu korrozif özelliğe sahiptir. Denizdeki ekolojik dengeyi bozmamak için denizden su emilirken pompaların debileri minimum seviyede tutulmalıdır. Denizden su alma yapısı deniz eko sistemine minimum negatif etki yapmalıdır. Ön işlemde en önemli husus deniz suyu alma yapısıdır. Deniz suyu için açık ve kapalı alma sistemleri var. Açık kanal deniz suyu alma sisteminde; 1. Yüksek organik ve biyolojik aktivite, 2. AKM lerin değişken aktiviteleri, 3. Yüksek oranda çözünmüş oksijen, 4. Geniş sıcaklık aralığı, 5. Değişken kimyasal kompozisyon, gibi olumsuzluklar sıralanabilir. Kapalı sistem deniz suyu alma sisteminde; 1. Kum filtrasyon takibi olarak sürekli temizleme, 2. Ne organik nede biyolojik aktivite mevcut, 3. Düşük çözünmüş oksijen, 4. Sabit sıcaklık, 5. Nitratlarla ve pestisitlerle kirlenme, 6. Kullanım periyodu esnasında değişken kimyasal kompozisyon, olarak sıralanabilir. Barselona’da temin edilen ham deniz suyu sahildeki pompa istasyonunda 6 adet suya dalabilir (submergible) (flowserve destekli (5+1 standby) santrifüj split pompa) pompalar yardımıyla 2500 metre uzaklıktaki desalination tesisine pompalanmaktadır. 18 mca basınçta her birinin debisi 4500 m3/saattir. Her bir pompanın debisi değiştirilebilir donanımdadır. Barselona pompa istasyonunda deniz suyu pompalara verilmeden önce 23 mm mesh eleklerden geçirilmektedir. Sonra ham su ara bir tankta depolanmaktadır. Pompa istasyonundan 2000 mm çapında cam elyaflı fiberle güçlendirilmiş polietilen borularla 2500 metre uzaklıktaki desalination tesisine pompalarla basılmaktadır. Cam elyafı fiberlerle güçlendirilmiş poliester borular orta ve düşük basınçta deniz suyunu sirkülasyonu için uygundur. Barselona’da 200.000 m3/gün tatlı su üretmek için desalination tesisine 450.000 m3/gün deniz suyu pompalanmaktadır. Yani pompalanan deniz suyundan %45 verimlilikte tatlı su elde edilmektedir. Deniz suyundan genelde %40 ila %45 oranında tatlı su veya içilebilir su elde etmek mümkündür. Genelde deniz suyundan %45 ila %50 verimlilikte içme suyu özelliğine sahip kullanma suyu üretilir. 3. ARITMA KADEMELERİ 3.1. Ön Arıtma Ham deniz suyu ters osmosis ünitesine verilmeden önce ciddi şekilde ön arıtma işlemine tabi tutulur. Ön arıtma işleminde deniz suyunda bulunan algler, plaktonlar, askıda katı maddeler, bulanıklık, patojenler ve makromoleküller giderilir. Elekler ve kum filtreler RO sistemi üzerinde askıda katı madde kirlenmesini önlemek için kullanılır. Böylece ters osmos sistemindeki membranların kullanım ömrü uzatılır. Ters osmos sistemi oldukça pahalı bir ünitedir ve kirlenmeye karşı çok hassastır. 3.2. Elekler ve Dezenfeksiyon Barselona’da desalinasyon tesisine pompalanan deniz suyu öncelikli olarak 3 mm gözenek çaplı 4 adet otomatik elek (biri 1 standby) arasından geçirilir. Böylece deniz suyundaki askıda katı maddeler minimize edilir (giderilir). Askıda katı madde miktarı minimize edilmiş deniz suyu klor dioksit, hipoklorür veya permanganatla dezenfeksiyon amacıyla dezenfeksiyon ünitesine verilir. Sodyum hipoklorit biosit ve kirlenmeyi önlemek için oksitleyici olarak kullanılır. Dezenfeksiyon ünitesinde dezenfektan kimyasallar suya sprey edilir. Spreylemede kullanılan dezenfektan madde, desalinasyon tesisine alınan tuzlu suyun özelliğine göre değişir. pH ayarlaması sülfürik asit kullanılarak sağlanır. Sülfürik asit dozlaması ya kabul bölgesinde veya kapalı filtrasyona ünitesinden önce yapılır. Sonuç olarak deniz suyu kalitesini kontrol etmek için hidrokarbon (HC) ve alg analizleri yapılmalıdır. 3.3. Koagulasyon Eleme ve dezenfeksiyon işleminden sonra su, koagulasŞekil 3. Deniz suyu alma yapısı
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=