24 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 02 / 2026 SU DÜNYASI 9. MEMBRANLAR TIKANDIKTAN SONRA UZUN SÜRE MEMBRANLARIN ÇOK YÜKSEK BASINÇ ALTINDA ÇALIŞTIRILMASI. Bazı işletmelerde TO cihazının belli bir tarihe kadar HİÇ DURMADAN çalışması gerekebilir. Örneğin taze tarımsal ürünlerin işlenmesi sezonunda veya turistik tesislerde turizm sezonunda TO cihazının durdurulup kimyasal yıkama yapılması için zaman olmayabilir. Böyle bir zamanda TO membranları kısmen tıkanmış ise TO membranları mecburen çok yüksek basınç altında çalışır ve bunun sonucunda membranlarda çatlamalar oluşur, bu çatlaklardan ham su iyi su tarafına kaçar ve TO üretim suyu iletkenliği çok yükselir. Böyle bir durumda mecburen, sezon sonunda TO membranları sökülür ve yeni membranlar takılır. 10. TO BESI SUYUNDA DEMIR VE MANGAN IYONLARININ BULUNMASI. Bazı kuyu sularında çözünmüş halde (iyon olarak) Demir ve Mangan Resim 7. Çok Yüksek Basınçta Görev Yaptığı için Çatlamış Membran Resim 8. TO Besi Suyunda Bulunan Demir ve Mangan ile Tıkanmış Membranlar iyonları bulunur. Bu maddeler TO Ön Şartlandırılması sırasında yeterince giderilmezse TO membranları içinde bir taraftan “katalizör” görevi yaparak membranların okside olmasını sağlar, diğer taraftan membranlar içinde kristaller oluşturup membranları tıkar. Membranların kimyasal yıkanması sayesinde bu metal kristaller kısmen temizlense dahi, membranların OKSİDE olması giderilemediği için membranlar bozulur ve yeni membran temini gerekir. 11. MEMBRANLARIN YÜZLERCE KEZ ALÇAK VE YÜKSEK BASINÇLAR ARASINDA BULUNMASI SEBEBI ILE “MADDE YORGUNLUĞU” OLUŞMASI. “Madde yorgunluğu”nu şöyle hatırlatabiliriz: iki el ile tutulup kıvrılabilen ince bir metal parçayı birkaç kez kıvırıp doğrulttuğumuzda bu metal parça kıvrılan yerden kopar; işte “madde yorgunluğu” budur. TO membranları da cihaz dururken “Sıfır bar” basınçta ve cihaz çalışırken 10 - 15 bar gibi “Yüksek” basınçta bulunur, bu basınç farklılığı cihazın her duruş ve çalışmasında meydana gelir. İşte membranlar yüzlerce kez alçak-yüksek basınç durumunda kaldığı için, bir süre sonra TO membranlarında “madde yorgunluğu” oluşur, membranlar suyu saflaştıramaz ve yeni membranların temin edilmesini gerektirir. Özet olarak, “sonsuz” görev yapan hiçbir malzeme olmadığı gibi, yukarıda açıkladığımız sebeplerden dolayı TO membranlarının da ömrü sınırlıdır. Ancak, TO besi suyunun doğru ön şartlandırılmasını sağlayan sistem kurulursa ve doğru destekleyici kimyasallar kullanılırsa TO membranlarının ömrünü biraz uzatmak mümkündür. n REFERANS E. Burkut BİYOFİLM adlı makalesi, Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi, Kasım 2022 sayısı.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=