21 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 02 / 2026 SU DÜNYASI TO membranlarının ömrünü kısaltan sebepler aşağıda açıklanmıştır. 1. SUDAKI KATILARIN TO MEMBRANLARINI TIKAMASI: “Mekanik Tıkanma” olarak da adlandırabileceğimiz bu tıkanmayı şöyle tarif edebiliriz: TO cihazına gelmeden önce ham su yeterli filtrelenmezse TO besi suyu içinde “çözünmemiş” olan katı maddeler bulunur. Bu katı maddeler TO membranları içinde çöker ve bu sebeple membran içindeki ham su dolaşım kanalları daralır veya tıkanır. Bunun sonucunda TO cihazı üretim debisi düşer. Bu sorun yaşanınca TO membranları kimyasallar ile yıkanır, her yıkama işlemi de membran ömrünü biraz kısaltır. TO ön filtresi olan Kartuş Filtrelerin de bu konuda çok önemli görevi vardır. İlk üretilen 8” TO membranları içinde, piyasa modeli olarak 365 sqft (33,9 m²) alanı olan membran bulunurdu, bunların korunması için BEŞ MİKRONLUK kartuşlar yeterli olurdu. Oysa, daha sonra, gene dışı 8” olan ancak içinde 400 sqft (37,6 m²) ve 440 sqft (40,9 m²) yüzeyi olan membranlar icat oldu, bu yüksek alana sahip membranlarda su geçiş aralığı daraldığı için daha hassas kartuş filtreler gerekti, bu sebeple şimdi TO sistemlerinde BİR MİKRONLUK kartuş filtre kullanılması lazım, bu ihmal edilirse TO membranları daha sık tıkanır ve daha sık kimyasal yıkama yapılır. Her yıkama sonrası membran ömrü biraz daha kısalır. 2. T.O. CIHAZI TASARIM HATALARI: TO membran sistemi tasarımındaki hatalar da membranların kısa ömürlü olmasına sebep olur. Tasarım hatalarından yalnızca ikisine burada değineceğiz. HATA 1: Örneğin 3 m³/saat debide su üretecek bir TO sisteminde tek 8” lik membran kabı içine 3 adet 8”lik TO membranı yerleştirerek 3 m³/ saat debide iyi su üretilir. Ancak, 8” lik membran kabı içinde bulunan katıların dışarı doğru itilmesi için bu kap içindeki atık su hızı en az 5 m³/saat olması gerekir. Bu durumda TO 3 m³/ saat su üretirken 5 m³/saat su atacak!!!. Randımanı bu kadar düşük bir TO cihazını kullanıcı satın almaz. Fakat kullanıcılar genelde TO tasarımını bilmedikleri için 8”lik membran kabı ile imal edilmiş 3 m³/saat kapasiteli cihazı “UCUZ” bulup satın alabilirler, bu cihazın atığı yalnızca 2 - 3 m³/saat ise, zaten sık sık membranlar tıkanacak ve çok sık yıkama yapmak gerekecektir. Dolayısı ile bu membranların ömrü kısa olacaktır. HATA 2: TO cihazının ürettiği su yüksek bir depoya akacaksa, TO depoyu doldurup duruşa geçtiğinde, TO üretim hattının basıncı TO membranlarında TERS BASINÇ oluşturur. Oysa TO membranları yalnızca dıştan içe basınca dayanıklı olarak tasarlanmıştır, içten dışa basınç olduğunda membranlar yapıştırma yerlerinden ayrılır ve TO atık suyu TO üretim suyuna karışmaya başlar. Bu şekilde bozulmuş olan membranın tamiri olmaz, yeni membran temin edilir. 3. SUDAKI KATILARIN TO MEMBRAN YÜZEYLERINI MEKANIK OLARAK YARALAMASI: TO cihazına gelen suyun “Ön Şartlandırması”ndaki filtreler doğru seçilmemişse, TO besi suyu içinde “çözünmemiş” ve SERT katı maddeler bulunabilir ve bunlar membran yüzeylerini çizerek yaralayabilir. TO membranları yüzeyinde bulunan çok ince bir katman (TFC = Thin Film Composite) bu membranın “ters ozmoz” görevini yapmasını sağlar. Bu ince katman çizildiğinde membran ögesi ters ozmoz görevini tam yapamaz ve üretim suyuna ham su karıştığı için TO cihazı yüksek iletkenlikte su üretmeye başlar. Bu sorun giderilemez ve mecburen yeni membranlar temin edilir. 4. TO CIHAZINDAN ATILAN “KONSANTRE” SUYUNUN “YETERSIZ” OLMASI: TO cihazı tasarımında, ham suyun analizine göre TO cihazının ne oranda atık su ile görev yapacağı belirlenir. Örneğin bir TO cihazı tasarımına göre TO’ya giriş suyundan %70 kaliteli su üretilecek ve %30 atık su oluşacaksa, bu oran debimetreler yardımı ile ayarlanır. Ancak zaman içinde ham suyun özelliklerinin değişmesi olasıdır, ham suyun pH derecesi değişebilir ve iletkenliği yükselebilir. Bu sebeple periyodik olarak ham su değerleri ölçülmeli ve ölçüm sonucuna göre tekrardan TO üretim suyu ve atık suyu Resim 2. Sudaki Katılar ile Tıkanmış Membran
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=