54 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 01 / 2026 MAKALE 1 kg sudan (55,6 mol H₂O’dan) 1 kg = 1,87 m³ HHO bileşik gazı üretilmektedir. Şimdi ise teorik hesaplamalardan gerçek hayatta ve praksisteki üretimde neler olduğu, bu hesabın nasıl yapılması gerektiği ve nasıl sonuç verdiğine bakalım: 1 kg sudan (55,6 mol H₂O sudan) 1 kg = 1,87 m³ HHO bileşik gaz üretiminde; elektrolitin (suyun) iletkenliği ve kimyasal kompozisyonu, elektroliz hücresi, kablo, redresör (güç kaynağı) kayıpları, iç direnç vb. nedenlerle elektrik verimliliği genelde %60–80, ortalama %70 civarındadır. Ayrıca pratikte çoğu sistemde pompa ve soğutma sistemlerinin elektrik enerjisi sarfiyatları da eklendiğinde, 1 kg = 1,87 m³ HHO bileşik gaz üretiminin elektrik sarfiyatı minimum 6, maksimum 8 kWh, ortalama 7 kWh elektrik enerjisine eşittir. Hatta bu rakam, daha kötü sistemlerde daha da yüksek olabilir! Buna pompalar ve soğutmalar için harcanan enerjiler ile ayrıca sarf edilen su tüketimi ve ücretleri de eklendiğinde, durum daha da negatifleşecek ve kötüleşecektir. 1 kg Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) su elektrolizi yöntemi ile üretmenin teorik ve pratik elektrik enerji sarfiyatının hesaplanması ve kıyaslanması: HHO bileşik gaz karışımının kütlesel oranları ve bileşen gaz kütle kompozisyonu: HHO bileşik gaz karışımı 2 g = %11,11 hidrojen gazı (H₂) ve 16 g = %88,89 oksijen gazından (O₂) oluşur. Sonuç: Brown’s gaz içindeki hidrojenin kütlesel oranı ≈ %11,1’dir. Yani 1 kg Brown’s gaz içinde yaklaşık 111 gram hidrojen, geri kalan 1.000 − 111 = 889 g oksijendir. Tüm bu teorik ve pratik hesaplamalardan sonra Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) su elektrolizi yöntemi ile üretmenin fizibilitesini değerlendirelim. I: 1 kg Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) su elektrolizi yöntemi ile üretmenin sadece pratikteki elektrik enerji sarfiyatı 7–7,5 kWh’dir. II: 1 m³ Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) yakıldığında 3,2 kWh enerji açığa çıkar ve kazanılır. Dolayısıyla 1 kg = 1,87 m³ HHO yakıldığında 1,87 × 3,2 = 5,984 kWh enerji açığa çıkmakta ve kazanılmaktadır. I ve II kıyaslandığında, 1 kg Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) kazanımı için harcanan enerji 7,5 kWh iken, yakıldığında kazanılan enerji 5,984 kWh’dir. Bu nedenle bu sistemle enerji kaybedildiği ve kazanılmadığı aşikârdır; sonuç eksi (−) 1,516 kWh/kg HHO gaz karışımıdır. Bu sistemin fizibil olmadığı ve yatırımın geri dönüşünün mümkün olmadığı açıkça görülmektedir. Bunu güncel örnek tekstil işletmesinin elektrik ve gaz fiyatlarına göre finansal olarak hesaplarsak: Örnek tekstil işletmesi 1 m³ doğal gaz için 20 TL, 1 kWh elektrik enerjisi için 4 TL ödemektedir. 1 m³ doğal gazdan, kalitesine göre 8,5–10,6 kWh, ortalama 9 kWh enerji elde edilir. 1 kWh enerji elektrik ile üretilirse, fiyatı (3 TL’den) 6,37 TL/kWh’dir. 1 kWh enerji doğal gaz ile üretilirse, fiyatı (2,2 TL’den) 1,875 TL/kWh’dir. 1 kWh enerji Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) ile üretilirse, fiyatı 7,978 TL/kWh’dir. Anlaşılması için Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) üretimi ve hesaplamasını da açıklayalım: 1 kWh enerji için 0,167 kg = 312,5 litre = 0,3125 m³ HHO bileşik gaz karışımı elde edilir. Dolayısıyla: 0,167 kg × 7,5 kWh/kg elektrik enerjisi × (3 TL) = 6,37 TL/kWh Bu da 3,76 TL veya 7,978 TL/kWh değerine karşılık gelmektedir. 1 kg Brown’s gazı (HHO bileşik gaz karışımı) su elektrolizi yöntemi ile üretmenin teorik ve pratik elektrik enerji sarfiyatının hesaplanması ve kıyaslanması: Yeşil ile işaretlenmiş hesaplamalar, örnek tekstil işletmesinin satın aldığı elektrik ve doğal gaz fiyatları ile yapılmış olup; sarı ile işaretlenmiş fiyatlar ise normal piyasa elektrik ve doğal gaz fiyatları esas alınarak hesaplanmıştır. Bu karşılaştırmadan da görüldüğü üzere, en pahalı enerji HHO bileşik gaz karışımı ile üretilmektedir. Bu durum, söz konusu sistemin ve kurulacak tesisin, kurulduğu üretim şirketine sürekli finansal olarak eksi yazacağını ve kendisini amorti edemeyeceğini kesin olarak ortaya koymaktadır. Fizibil olmamasının yanı sıra, hiçbir yasal üretim ve kullanım belgesi ile yasal dayanağı bulunmayan, su elektrolizi ile oksihidrojen gibi patlayıcı gaz üreten bir tesisin ne kadar güvenli ve doğru olacağı; üretici ve kullanıcı olan özel ve tüzel kişilerin sorumluluğunda olup, akıllı ve mantıklı şekilde değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye’de, kapsamlı bir oksihidrojen üretim ve kullanım yönetmeliği ile yasal altyapının, ivedilikle; T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (bölge müdürlükleri), T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı / İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları, Sanayi Odaları ve sanayicilerimizin katılımıyla hazırlanması gerekmektedir. n
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=