43 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 01 / 2026 MAKALE 4. TUZDAN ARINDIRMA TESISLERINDE ÖNERILEN VANA TIPLERI Vana seçimi aynı zamanda çalışma sıklığını, tahrik yöntemini (manuel, pnömatik veya elektrik aktüatörlü) ve vana basınç sınıfını (tipik olarak PN10-16-25-40-100, Class150-300-600–900) da dikkate almalıdır. Farklı vana tasarımları, bir tuzdan arındırma tesisi içindeki belirli roller için uygundur: 5. EKONOMIK ARGÜMAN Malzemeleri sadece ilk yatırım tutarına göre seçmek, uzun vadede genellikle pahalı bir hatadır. Verimli ve sürdürülebilir kararlar almak için toplam sahip olma maliyeti (TCO) analizini kullanmalıyız. Bu hesaplama; gelecekteki bakım, duruş süresi ve ekipmanın tüm ömrü (bu durumda 20 yıl) boyunca değiştirme dahil tüm maliyetleri hesaba katar. Yüksek basınçlı Ters Osmoz (RO) sistemlerinde kullanılan kritik bir DN200 komple Alüminyum Bronz vana, 2025 mali tahminleri esas alınarak birinci sınıf bir komple Süper Dubleks Çelik (2507) vana ile karşılaştırılmıştır. Gerçekleştirilen ekonomik analiz, 20 yıllık bir işletme ömrü, gerçekçi bir %7 iskonto oranı ve %3 yıllık enflasyon varsayımı temel alınarak hazırlanmıştır. Analizde, ekipmanların tüm yaşam döngüsü boyunca oluşabilecek ilk yatırım, bakım, değiştirme ve işletme maliyetleri net bugünkü değer (NPV) yöntemiyle değerlendirilmiştir. TCO, bugünün dolar kuruyla günlük maliyeti bulmak için 7.300 güne (20 yıl) bölünür: Güncellenen ekonomik analiz, Alüminyum Bronz vananın ilk satın alma maliyeti daha düşük olmasına rağmen (950 $’ye karşılık 1700 $), Süper Dubleks vana seçeneğinin uzun vadede açık bir finansal üstünlük sağladığını göstermektedir. 20 yıllık bir yaşam döngüsü boyunca, Süper Dubleks vana yaklaşık 618 $ daha düşük toplam sahip olma Maliyeti (TCO) ile, özellikle yüksek basınçlı RO ve deniz suyu uygulamaları için teknik ve ekonomik açıdan daha rasyonel bir tercihtir. 6. SONUÇ Deniz suyu ters osmoz (SWRO) tesislerinde vana seçimi rutin bir satın alma değil, stratejik bir tasarım kararıdır. Malzeme performansını (PREN), basınç sınıfını ve sızdırmazlık tasarımını yerel deniz suyu koşullarıyla eşleştirmek; işletme ömür maliyetlerini önemli ölçüde düşürür, Vana Tipi Kullanım Alanı ve Özellikleri Kelebek Vanalar Su alma, ön arıtma ve RO hatlarında yaygındır. Çalışma basıncı ve deniz suyu tuzluluk oranına göre; mühendislik plastiklerinden (C-PVC, U-PVC, PP-H, PVDF), Alüminyum Bronz veya Süper Dubleks malzemelerden uygun olanı tercih edilebilir. Plug Vanalar RO aşamalarında akış kontrolü için kullanılır. Süper Dubleks malzemeden üretilir ve manuel, pnömatik, elektrik aktüatörlü olabilir. Küresel Vanalar Kimyasal dozajlama hatlarında akışkanın cinsine göre; C-PVC, PP-H ve PVDF malzemelerden üretilen küresel vanalar kullanılabilir. Aynı zamanda küçük kapasiteli uygulamalarda RO sistemlerinde de super dubleks malzemeden üretilmiş küresel vanalar tercih edilebilir. Tablo 4. Ekonomik Karşılaştırma – Toplam Sahip Olma Maliyeti] Faktör Alüminyum Bronz Süper Dubleks Çelik (2507) İlk Satın Alma (CAPEX) 950 $ 1700$ Tahmini Ömür 7 yıl 20+ yıl Değiştirme Maliyeti (7. ve 14. yıllarda) 1293$ 0 $ Bakımın Net Bugünkü Değeri (NPV) 120$ 45$ Yıllık Bakım Maliyeti 8 $ 3$ Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) 2363 $ 1745$ Tablo 5. Ekonomik karşılaştırma - Günlük maliyet] Metrik Sonuç TCO Tasarrufu (Süper Dubleks) AB’den 618 $ DAHA DÜŞÜK Yüzdesel Tasarruf %260 DAHA DÜŞÜK TCO Günlük İşletme Maliyeti (Süper Dubleks) 0,239$ Günlük İşletme Maliyeti (AB) 0,324$
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=