42 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 01 / 2026 MAKALE olarak daha yüksek bir ozmotik basınç sergilemektedir. Bu nedenle, söz konusu bölgelerdeki SWRO tesislerinde, doğal ozmotik basıncın yaklaşık 20 ila 40 bar üzerinde bir besleme basıncı uygulanması gerekmektedir. Gerekli işletme basıncındaki bu artış, doğrudan enerji tüketiminin yükselmesine ve sistem bileşenleri üzerinde daha yüksek mekanik gerilimlerin oluşmasına neden olmaktadır. Malzeme Korozyon Direnci (PREN Karşılaştırması) Doğru malzemeyi seçmek, özellikle deniz suyuyla çalışan yüksek basınçlı sistemler gibi zorlu ortamlarda ekipmanın uzun ömürlü olması için çok önemlidir. Bu parçalar, tuzlu suyun neden olduğu korozyona, özellikle de "karıncalanma korozyonu" (pitting) adı verilen bir korozyon türüne ve yüksek basınçtan kaynaklanan strese dayanmalıdır. Yüksek basınçla birleşen ve korozyonu hızlandıran yüksek sıcaklıklar gibi zorlu koşullar, daha güçlü malzemeler gerektirir. Belirli metallerin bu tuzlu su hasarına ne kadar iyi direndiğini ölçmek için mühendisler Karıncalanma Direnci Eşdeğer Sayısı (PREN) adı verilen basit bir puanlama kullanırlar. PREN, klorürlü ortamlarda karıncalanma korozyonu direncini tahmin etmek için yalnızca paslanmaz çelikler ve nikel alaşımları için kullanılan bir formüldür. Bir metalin klorürlerden (deniz suyundaki tuz gibi) kaynaklanan karıncalanma korozyonuna direnme yeteneğini tahmin etmek için hızlı ve kolay bir yol sağlar. Puan, metaldeki üç temel elementin miktarına dayanır: Krom (Cr), Molibden (Mo) ve Azot (N). Bu elementlerin miktarı ne kadar yüksekse, PREN puanı o kadar yüksek olur ve malzeme korozyona o kadar iyi direnç gösterir. (Denklem 2: Karıncalanma Direnci Eşdeğer Sayısı) Örnek Hesaplama: Tipik bileşime sahip Süper Dubleks Çelik alalım: Krom (Cr) 0 % 25, Molibden (Mo) = % 4, Azot (N) = % 0.25 Klorür kaynaklı karıncalanma korozyonunu önlemek ve yapısal bütünlüğü korumak için, PREN değeri 40'ın üzerinde olan Süper Dubleks paslanmaz çelik gibi malzemeler şarttır. Genel deniz suyunda karıncalanma korozyonunu önlemek için genellikle 40 veya daha yüksek bir PREN değeri gereklidir. Süper Dubleks Paslanmaz Çelik, tipik olarak 42 veya daha yüksek bir PREN değerine sahip olduğundan en uygun seçimdir. PREN puanı yararlı bir araçtır, ancak yalnızca demir ve nikel bazlı alaşımlar (paslanmaz çelikler ve nikel alaşımları) için geçerlidir. Alüminyum Bronz ve Termoplastikler (plastikler) denizcilik uygulamalarında yaygındır ancak dirençleri farklı ölçülür. Alüminyum Bronz, gerekli temel elementlere sahip olmadığı için PREN kullanmaz; bunun yerine genel korozyona, deniz canlılarının yapışmasına (biofouling) ve hızlı su akışından kaynaklanan hasara (erozyon) direnme yeteneğine göre seçilir. Termoplastikler metalik olmadıkları için hiç korozyona uğramazlar. Yeterli su geri kazanımı elde etmek için SWRO tesisleri, bu ozmotik basınçların 20–40 bar üzerinde çalışır ve API/ANSI Sınıf 600–900 dereceli vanalar gerektirir. BÖLGESEL ZORLUKLAR VE MALZEME STRATEJILERI Bölgesel işletme koşulları, belirli bakım taleplerini beraberinde getirir. Kızıldeniz tesisleri kireçlenme ve yüksek klorür stresi yaşar, bu da sık kimyasal temizlik ve korozyona dayanıklı alaşımlar gerektirir. Hint Okyanusu tesisleri biyolojik kirlenmeyle karşı karşıya kalır ve kirlenme önleyici kaplamalar gerektirirken; Atlantik tesisleri asılı parçacıklardan kaynaklanan erozyonla uğraşır, bu da aşınmaya dayanıklı kaplamaların ve aşınma burçlarının (sacrificial sleeves) kullanılmasını teşvik eder. Tablo 2. Karıncalanma Direnci Eşdeğer Sayısı Karşılaştırması Malzeme PREN Değeri Deniz Suyu Uygunluğu 316L Paslanmaz Çelik ~25 Zayıf – deniz suyu için uygun değil Dubleks Çelik ~35 Marjinal – sınırlı uzun süreli kullanım Süper Dubleks Çelik ~42 Mükemmel – yüksek korozyon direnci 904L / Alaşım 625 35–40 İyi – özel uygulamalar Tablo 3. Bölgesel Zorluklar ve Malzeme Karşılaştırması] Kıyı Şeridi Malzeme Zorlukları En İyi Seçim Atlantik Kıyısı (Fas) Yüksek mil ve erozyon Erozyona dayanıklı kaplamalı Süper Dubleks Kızıldeniz (Mısır) Yüksek tuzluluk ve sıcaklık Süper Dubleks veya yüksek nikelli alaşımlar Hint Okyanusu (Doğu Afrika) Yüksek biyolojik kirlenme (biofouling) Nikel-Alüminyum Bronz ve son arıtma için C-PVC, U-PVC, PP-H, PVDF vb
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=