Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi 210. Sayı (Ocak 2026)

36 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 01 / 2026 TEKNİK ABB SYNRM MOTORLAR VE DEĞIŞKEN HIZLI SÜRÜCÜLER TIMO KAARNA ABB Motion, Alçak Gerilim Motorları Su ve Atık Su Segment Yöneticisi Modern toplumun ihtiyaç duyduğu inanılmaz miktardaki suyun taşınması ve işlenmesi enerji yoğun bir süreçtir. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yapılan araştırmalar, dünya toplam elektrik enerjisinin %4'ünün su ve atık su sektörleri tarafından kullanıldığını göstermektedir. Bu miktardaki enerji göz önüne alındığında, marjinal verimlilik kazanımları bile mutlak anlamda büyük tasarruflar sağlayacaktır. Dünya çapında enerji verimliliği ve geri kazanım önlemlerinin alınması halinde sektörün enerji tüketiminin 2040 yılına kadar %15'e kadar azaltılabileceği öngörülüyor. Bu, hem finansal hem de çevresel açıdan önemli bir fırsattır. Günümüzde elektrik, bir su arıtma tesisinin işletme maliyetinin ortalama %45'ini oluşturmaktadır. Verimlilikteki herhangi bir artış, bu operasyonel harcamaları doğrudan azaltacaktır. Aynı zamanda, toplam enerji kullanımının azaltılması bizi Net Sıfır'a yaklaştırıyor ve bu hayati sektörle ilişkili emisyonları azaltıyor. ENERJI NEREDE TASARRUF EDILEBILIR? Su ve atık su endüstrisinde kullanılan elektriğin önemli bir kısmı pompaların çalıştırılmasında kullanılıyor. Bu pompalar elektrik motorlarıyla çalıştırıldığından, daha verimli motorlara geçiş yapmak enerji tasarrufu sağlamanın etkili bir yoludur. Motor verimliliği, uluslararası alanda IEC verimlilik derecelendirme sistemine göre sınıflandırılır. IE3'ten IE4'e geçiş gibi her kategori artışı, enerji kayıplarında %20'lik bir azalmayı temsil ediyor; bu da motorun daha verimli olduğu anlamına geliyor. Avrupa, Çin ve diğer bazı ülkelerde yeni tesislerin IE3 motorları veya daha iyilerini kullanması gerekiyor; ancak birçok eski tesis hâlâ IE1 ve IE2 motorlarına güveniyor. Günümüzde, ABB'nin senkron relüktans motorları (SynRM) da dahil olmak üzere en verimli motorlar, IE5 "ultra premium" derecesine sahiptir. Bir tesis, belirtilen minimum IE3 motorlardan IE5 SynRM motorlara yükseltme yaparsa, enerji kayıpları yaklaşık %40 oranında azalır ve enerji faturaları önemli ölçüde düşer. Bir operatör, bir motoru değişken hızlı bir sürücü (VSD) ile eşleştirdi-

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=