34 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 01 / 2026 KONUK YAZAR Havasız arıtma prosesinde mikroorganizmalar oksijenin yokluğunda arıtma faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Havasız arıtma prosesinde 1 kg KOİ kirliliğin giderilmesi sonucunda 0,35 m3 metan gazı oluşmaktadır. 0,35 m3 metan gazının bir ko-jenarasyon sisteminde (%40 elektrik ve %45 ısı dönüşüm verimiyle) yakılmasıyla elde edilen elektrik enerjisi yaklaşık 1,5 kWh, ısı enerjisi ise yaklaşık 1,7 kWh’tir. Havasız arıtma prosesinde 1 kg KOİ kirliliğin giderilmesi sonucunda oluşan yeni mikroorganizma (atılması gereken fazla çamur) miktarı yaklaşık ise 0,1 kg’dır. Biyolojik arıtma adımında havalı ya da havasız arıtmanın tercih edilmesi için literatürdeki limit kirlilik değeri 3.000 mg/l KOİ’dir. 3.000 mg/l KOİ’nin altında kirliliğe sahip olan atıksularda havalı arıtma, üstünde kirliliğe sahip atıksularda ise havasız arıtma genellikle tercih edilmektedir. Proses seçimindeki nihai kararımızı atıksu miktarı ve atıksu kirlilik değeri dikkate alınarak yapılan fizibiliteye göre veriyoruz. Havasız arıtma prosesi 500 m3/günün üstünde atıksu miktarına sahip olan tesisler için ilk yatırım maliyeti sebebiyle gerçekleştirilebilir olmaya başlıyor. Sonuç olarak, atıksu miktarı ve atıksu kirlilik değerlerinin uygun olması halinde havasız arıtma prosesi havalı arıtma prosesine göre daha avantajlı olmaktadır. Atıksu arıtma tesisinde havasız arıtma prosesinin tercih edilmesiyle birlikte düşük elektrik enerjisi ihtiyacı ve düşük fazla çamur bertaraf maliyeti avantajından yararlanılmaktadır. Havasız arıtma prosesinde elde edilen metan gazının kojenearsyon sisteminde değerlendirilmesiyle birlikte, üretilen elektrik ve ısı enerjisi getirisinden de faydalanılabilmektedir. n Havasız Atıksu Arıtma Tesisi Anaerobik Reaktör
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=