Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi 10. Sayı (Eylül-Ekim 2006)

• İlaç, kozmetik ve elektronik sanayiihde_,_çok saf suların kullanınundan önce UY dezenfeksiyonu uygulanır. • Aktif karbon yataklı filtreler ve reçineli su yumuşatma cihazı gibi, bakteri üretmeye müsait olan cihazlardan sonra veya önce UY dezenfeksiyonu tavsiye edilir. • Sıcak su hatlarında klor ve ozon gibi dezenfektanlar tam etkili olmadığından, "lejyonella" gibi tehlikeli mikroorganizmalara karşı UV dezenfeksiyonu kullanılabilir. Bu tür uygulamalarda sıcak suya (>50 °C) uygun UY cihazı seçilmelidir. • Klora karşı dayanım kazanan çeşitli mikroorganizmalara karşı, ek bir güvenlik için UV cihazı tatbik edilebilir. • Ters ozmoz gibi membran sistemleri öncesinde UY kullanılarak membranlar üzerinde bakteri üremesi önlenebilir. Ters ozmoz menıbranlan üzerinde üreyen bakteriler nıenıbranların su geçirimini engeller. • Atıksuların üçüncü kademe arıtılmasından sonra, tabiata verilmeden önce klor yerine clezenfeksiyon maksadı ile UV kullanılabilir. • Özel tasarını UV cihazları ile suda bulunan klor veya ozonun giderimi yapılabilir. lN'nin Avantajları: • UV çevre dostudur, kimyasal kullanılmadan clezenfeksiyon yapar. • Su içine herhangi bir kimyasal vermediği için suyun kimyasal özelliğini (iletkenlik, pH gibi) değiştirmez. • pH değerinden ve suyun sıcaklığından bağımsız olarak clezenfeksiyon yapar. • Suda kanserojen yan ürünler oluşturmaz. Klorlu dezenfektanlar kullanıldığında "Trihalometanlar THM" olarak adlandırılan kanserojen bileşikler oluşabilir. • Yeterli UV dozu (> 400 J/m') sağlandığında tüm mikroorganizmalar üzerinde etkilidir; sadece algler gibi büyük canlılar üzerindeki etkisi sınırlıdır. • Dezenfeksiyon süresi çok hızlıdır (geen az). Bu nedenle ddeler ile dezenfeksiyonda gerekli olan büyük temas tanklarına ihtiyaç olmaz. • İşletici için kimyasal riski taşımaz, buna karşın direkt UV ışınının çıplak göze ve cilde çok zararı vardır, UV dezenfeksiyon cihazının bakımı sırasında UY lambalan mutlaka kapatılnıalıclır. • İşletme maliyeti düşüktür. • İşletmesi, kontrolü ve bakımı basittir. • Klor ile dezenfeksiyona kıyasla; satın alma, depolama, taşıma gibi işletme yükleri yoktur. UV'nin Olumsuz Yanları: UY'nin su içinde herhangi bir kimyasal bırakmaması bir avantaj olarak sayılmasına karşın, bazı tatbikatlar için aynı özellik UV'nin bir dezavantajı olarak sayılır. Bu özelliği dolayısı ile UY bir çok dezenfeksiyon tatbikatında tek başına kullanılamaz. Çünkü UV clezenfeksiyonunclan sonra su içinde bakteri öldürücü bir ajan kalmadığından suyun gittiği ve depolandığı yerlerde tekrar ortamdan bakteri alması ve bakteriyolojik açıdan kirlenmesi mümkündür. Bu durumda şebeke koruması için UY'den sonra klorlu kimyasal dozajı yapılır. Kontrol ve Bakım: UY monitörü ve UV lamba kontrolü bulunan UV cihazlarının fonksiyon kontrolü kolaylaşır. Bu tür cihazlarda monitörün kontrolü daha önemlidir. UV cihazları basit cihazlar olup fazlaca bakım gerektirmezler. Ancak UY lambalarının ömrü sınırlıdır. Ortalama 8000 - 9000 saat olan klasik UY lambalar yanında ömrü 12000 - 14000 saate varan özel teknolojiyle üretilen UV lambalar ela mevcuttur. UV lambaların zamanı geldiğinde yenilenmesi şarttır. Aksi halele yeterli UY ışını üretemez ve cihaz clezenfeksiyon işlemini yerine getiremez. UY monitörlü cihazlar, üretilen UY ışın şiddetini izlediğinden lamba değişim zamanını en doğru şekilde belirler ve işletmeciyi uyarır. UV cihazlarında diğer bir önemli nokta, koruyucu kuvars camların temizliğidir. UY lambanın ürettiği UY ışınları kuvars camdan geçtikten sonra suya girer ve suyu dezenfekte eder. Bu nedenle kuvars camların temiz olması büyük önem taşır. Su içindeki bazı maddeler kuvars cam üzerinde bir tabaka oluşturur ve UY ışınının geçişi azalır. Kuvars cam temizliği UY cihazında periyodik olarak yapılmalıdır. Çok kirli sularda "mekanik siliciler" yardımıyla kuvars cam temizlenir. Bu tür silicilerin otomatik olması tavsiye edilir. El tipi silicilercle temizleme sıklığı ve hızı "işletmecinin keyfine" kaldığından verimsiz olur. En etkili kuvars cam temizliği ise "kimyasal temizleme" metodudur. UY reaktöründe sirküle edilecek seyreltik asit ile hem kuvars camlar hem ele UV reaktörü iç cidarı temizlenebilmekteclir. Kısaca: Doğru UY dezenfeksiyon cihazı seçmek ve bilinçli kullanmak şartı ile UY dezenfeksiyon yönteminden yararlanılabilir. Ancak her ilaç her hastalık için kullanılmadığı gibi UV dezenfeksiyon yöntemi de her tesise uymaz. UV clezenfeksiyon yöntemi, su tekniğinde uzman bir kuruluş tarafından seçilmeli ve muhakkak üzerinde UV monitörü ile kullanılmalıdır. Su sistemi üzerindeki UV dezenfeksiyon yöntemine güvenen kullanıcı, bu suyu her işinde kullanmayı amaçlar; doğru seçilmemiş ve bilgisizce kullanılan UY uygulamaları tehlikeli sonuçlar doğurabilir görüşündeyiz. ■ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ• SAYI 10 @]

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=