bugün 130 lt.dir. Bizde ele benzer bir anlayışın, alışkanlığın gelişmesi, yerleşmesi gerekiyor. Türkiye'de 1 kişi, 1 günde 1.5 kg. katı atık üretiyor. Almanya'cla ise 0.35 kg. Yani biz, ortalama olarak 4 kat daha fazla katı atık üretiyoruz. Almanya, İngiltere ve diğer AB ülkelerinde katı atık toplama, taşıma, bertarafı özelleştirilmiş durumdadır. Bu işi belediyeler yapmıyor. Özel sektörün faaliyetleri içindedir. İngiltere'cle ele benzer bir uygulama söz konusudur. Almanya ve Avusturya' ela bir aile yaklaşık olarak 2.5 kişidir ve aile başına yılda ödenen katı atık bedeli olarak 150 Euro tahsil ediliyor. Bizde bir aile ortalama 5 kişidir. Aile başına yılda ödenen katı atık toplama, taşıma ve bertaraf bedeli ise 10 Euro. Tüketici katı atık için ödediği para yükselince atık miktarını azaltıyor. Türkiye'cle ele katı atık, özel sektöre intikal ettirilmeli. Denetim, izleme ve kontrol, belediyelerin sorumluluğunda olmalı. Türkiye'cle henüz katı atık konusunda entegre faaliyet gösterecek bir özel sektör kuruluşu yok sayılır. Diğer bir önemli konumuz ela, hava kirliliği. Özellikle hava kirliliği, Türkiye'nin ciddi problemlerinden biridir. Hava kirliliğinin temel kaynakları; kalitesiz yakıt, kalitesiz yakma sistemi ve kalitesiz binalardır. Kaliteli yakıt konusunda, yeni bir yönetmelik çıkarttık. Artık Türkiye de satılacak bütün katı yakıtlar torbalı olacak. Sadece kömür değil, odun ela, biokütle ele, diğer katı yakıtlar ela torbalı olacak. Torba üzerinde üreticisinin adı, kalorisi, özelliği, miktarı gibi tüm tanımlayıcı özellikler yazılacak. Standartları sağlaması kaydıyla, artık samanı, bir zeytinyağı atığı sayabileceğimiz pirinayı ela yakıt olarak kullanabileceksiniz. Tarım ve sera tesisleri (Antalya civarında bol olarak var) atıklarının ela artık yakıt olarak kullanılması mümkün. Bununla ilgili dünyada uzman ülkelerden biri İtalya, diğeri İspanya'dır. Mevcut uygulamada bu saydığımız maddelerin çoğu, çöp depolama alanlarına gidiyor, ayrıca atık olarak daha fazla çevreyi kirletiyor. Özel sektöre eliyoruz ki, gelin bu maddeleri cleğerlenclirin ve bu maddeleri enerji amaçlı kullanın. Böylece hem yakıtta kaliteli bir yakıt sıstemını getinyoruz, hem ele enerji olarak kullanabileceğimiz bir çok maddeyi değerlendirerek katma değer yaratıyoruz. Yakma sistemlerinde ele, sobada, kazanda, 2006 yılında devreye girecek ciddi bir düzenleme getiriyoruz. Bugün pazara sunulan soba ve kazanların bir kısmı, artık satılmayacak. Bu yönetmeliğimiz yayınlandı. Türkiye 'nin tüm illerinin hava kirliliği oranını, eşzamanlı olarak herkes bilecek. 2004 yılı sonunda 25 noktaya hava kirliliği ölçüm cihazları yerleştirdik. Bu yılın sonunda ela 81 ilin hava kirliliği, Ankara'clan izlenecek. Sadece yaşadığınız kenti değil, Türkiye'nin tüm illerindeki hava kirliliği ölçümlerini öğrenme şansınız olacak. Kirli hava soluyorsanız, almanız gereken önlemleri öğrenebileceksiniz. Isınma sistemlerinden kaynaklanan hava kirliliği problemi, büyük ölçekte çözülmüş olacak. Endüstriden gelen hava kirliği ile ilgili ele ciddi bir yönetmelik çalışmamız oldu. Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğimiz, 4-5 ay önce yayınlandı. Artık sanayi tesisleri, endüstrinin yarattığı çevre kirliliğini önlemek için gerekli tedbirleri almak zorunda. Almayan tesisler cezai yükümlülük getiren ilk üç ihtardan sonra, kapatılma riski ile karşı karşıya gelebilecekler. Mevcut çevre Kanunu'nda, Çevre ve Orman Bakanlığı olarak ce:z:a kesme yetkimiz yok. İlk defa Çevre Kanunu'nda, Çevre ve Orman Bakanlığı'na ce:z:akesme yetkisi geliyor Bugüne kadar, birden fazla Bakanlık çevre yönetimi ile ilgilenirken, artık kademe kademe bu yetkiler bir bakanlık sorumluluğunda toplanacak; Çevre ve Orman Bakanlığı. Yani diğer bakanlıklar kademe kademe devreden çıkacak, bir işi bir kurum yapacak. Ama Belediyelerin mutlaka süreç içinde kalması gerekiyor. Hava kirliliği ile ilgili izlemeden denetlemeye, kaliteli yakıta varıncaya kadar, her türlü düzenleme yapılıyor. Bu süreçte izleme ve denetim sorumluluğunu taşıyacak olan Türkiye Çevre Ajansı'nın kurulması için hazırlık yapıyoruz. Avrupa Birliği ele bizden izleme ve denetleme biriminin ayrı olmasını, Avrupa Çevre Ajansına entegre olabilecek bir Çevre Ajansı yapılanmasını istiyor. Biz ele bu sistemi oluşturmaya çalışıyoruz. Hava kirliliği ile ilgili ülkede yapılması gereken yatırım tutarı, 4-5 milyar Euro'dur. Bu yatırım gerçekleştiği zaman, çözüm ele üretilmiş olacak. Taşıtlardan gelen hava kirliliği ile ilgili bir yönetmelik çalışmamız var. Bu yönetmelik çalışmamız şu an taslak halinde, yakında ilgili kuruluşların görüşlerine sunulacak. Egzostlarclan gelen kirliliği ele denetim altına almak istiyoruz. Egzost kirliliği şehirlerin ciddi kaosu haline gelmiş clurumclaclır. Egzost kirliliği elenince, yine öncelikle yakıt kalitesi ön plana çıkıyor. Benzin ve motorinle ilgili düzenlemelerimizi yaptık. Bunlar ela yönetmelik olarak hazırlandı. 2006'c!an itibaren yürürlüğe girecek. Çevre ve Orman Bakanlığı olarak hedefimiz; Türkiye'nin çevre sanayi sektörünü oluşturmak. Bunu ağırlıklı olarak özel sektör olarak tesis edeceğiz. Bakanlığın sadece denetleme, izleme, kamın çıkarma işlerini yapmasını istiyoruz. Belediyelerin ele, atıksu, katık atık gibi konularda, benzer bir pozisyon yüklenerek, verilmesi gereken hizmetleri özel sektörle birlikte yapmasını istiyoruz. Arıtımı tesislerinin belirli bir ölçeğe kadar olanlarını, il idareleri, belediyelerin kontrolüne bırakmak, sadece büyük kapasiteli tesislerin denetiminin yine Bakanlığımızın uhclesincle bulunmasını öngörüyoruz. Bugün için en önemli eksikliğimiz, denetleme ve izleme sürecindedir. Avrupa Birliği, Çevre ve Orman Bakanlığının eleSU VEÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 1 e]
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=